بعضى گفته‌اند : يعنى از پيغمبران مىپرسيم كه مردم چگونه بدستور شما رفتار كردند ؟ حسن بصرى گفته است : يعنى از مردم با توبيخ و سرزنش ميپرسيم كه چه كرديد ؟ و از پيغمبران ميپرسيم كه شهادت بدهند بر طرز كار مردم . و در اينجا ممكن است اشكال شود كه اين جمله ها با مفاد آيات ديگر سازش ندارد مثل « لا يُسْئَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ الْمُجْرِمُونَ » يعنى از گناهكاران پرسش نميشود و مثل « فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِه إِنْسٌ وَلا جَانٌّ » يعنى در آن روز از هيچ فرد آدمى و جنّ سؤال نمىشود . ولى از چند جهت مىشود جواب داد : 1 - مقصود از سؤال در اين آيه پرسش براى سرزنش و آزار است نه پرسش براى معلوم شدن مجهول و در آن آيات كه گفته شده است پرسشى نيست يعنى حال همه معلوم است و احتياج بسؤال و جواب نيست ، 2 - آنجا كه گفته شده است پرسش نيست مقصود پس از سؤال و رسيدن موقع عذاب و آنجا كه در آتش ميروند جاى سؤال و جواب نيست . فخر : ممكن است مقصود از سؤال در اين آيه كار و عمل نباشد چون اعمال مردم در نامه هاى عمل ثبت است و مقصود پرسش از موجب و محرّك نفسانى باشد كه بچه داعى و محرّك ترك وظيفه كردند و مرتكب گناه شدند . « وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ » 8 طبرى : مجاهد گفته است مقصود از وزن قضا و حكم است و حق يعنى عدل و داد . مجمع : ابن عبّاس و حسن بصرى گفته‌اند : يعنى روز قيامت ترازوئى معيّن مىشود كه دو كفّه دارد و شاهين و اعمال نيك و بد سنجيده مىشود . ابو مسلم گفته است : يعنى شخصيّت و عظمت مؤمن و خوارى كافر نمودار مىشود . « فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُه » 8 مجمع : كلمه ى موازين به صورت جمع گفته شده است چون ممكن است هر نوع از طاعتها يك ميزان داشته باشد و يا هر ميزانى يك طور و طرز عملى باشد و دليل اين احتمال حديثى است كه نقل كرده‌اند : « الصّلوة ميزان فمن وفى استوفى » يعنى نماز ترازوئى است كه هر كه بترازوى درست آن را انجام داد با ترازوى تمام مزد ميگيرد .